Η πιθανότητα της ανθρωπότητας να αντιστρέψει την καταστροφή του Αμαζονίου προς το σημείο καμπής «μικραίνει»

Ο Αμαζόνιος, που μερικές φορές αποκαλείται «πνεύμονας του πλανήτη», φέτος έδειξε σημάδια περαιτέρω κλίσης προς ένα τόσο επίφοβο σημείο καμπής, απειλώντας την ίδια την ύπαρξη του μεγαλύτερου τροπικού δάσους στον κόσμο.

Οι τεράστιες πυρκαγιές και η ακραία ξηρασία κατέστρεψαν μεγάλα τμήματα του Αμαζονίου το 2024. Οι πυρκαγιές και οι ξηρές συνθήκες τροφοδοτήθηκαν από την αποψίλωση των δασών και το καιρικό μοτίβο του Ελ Νίνιο και επιδεινώθηκαν επίσης από την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. «Ο αριθμός των πυρκαγιών έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 14 ετών αυτόν τον Σεπτέμβριο», ανέφερε η ομάδα τον Οκτώβριο.

Η ξηρασία έχει επίσης επηρεάσει τον ποταμό Αμαζόνιο, με αποτέλεσμα ένας από τους κύριους παραπόταμους του ποταμού να πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Οκτωβρίου από το Associated Press. Η πτώση του ποταμού έχει επηρεάσει αρνητικά τις τοπικές οικονομίες και τις προμήθειες τροφίμων.

Ο Andrew Miller, διευθυντής υπεράσπισης στο Amazon Watch, είπε στο AP την περασμένη εβδομάδα ότι οι πυρκαγιές και οι ξηρασίες που σημειώθηκαν σε ολόκληρο τον Αμαζόνιο το 2024 «θα μπορούσαν να είναι δυσοίωνοι δείκτες ότι φτάνουμε στο πολυπόθητο οικολογικό σημείο καμπής».

«Το παράθυρο ευκαιρίας της ανθρωπότητας να αντιστρέψει αυτή την τάση συρρικνώνεται, αλλά παραμένει ανοιχτό», είπε.

Ο Αμαζόνιος παίζει ζωτικό ρόλο στη διατήρηση της σταθερότητας του πλανήτη. 150-200 δισεκατομμύρια τόνοι άνθρακα αποθηκεύονται στον Αμαζόνιο και μεταφέρει επίσης το 20% του γλυκού νερού της γης στη θάλασσα.

Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, εάν επιτευχθεί το οριακό σημείο του Αμαζονίου, "θα απελευθερώσει δισεκατομμύρια τόνους CO2 στην ατμόσφαιρα μέσω πυρκαγιών και φυτών που πεθαίνουν. Αυτό θα επιδείνωνε περαιτέρω την κλιματική αλλαγή και θα καταστήσει αδύνατο να επιτευχθεί ο στόχος του 1,5°C Θα άλλαζε επίσης τα καιρικά μοτίβα, τα οποία θα επηρεάσουν την αγροτική παραγωγικότητα και τις παγκόσμιες προμήθειες τροφίμων».

Μια έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature τον Φεβρουάριο δείχνει ότι μέχρι τα μισά του τροπικού δάσους θα μπορούσε να φτάσει σε οριακό σημείο μέχρι τα μέσα του αιώνα. «Υπολογίζουμε ότι μέχρι το 2050, το 10% έως το 47% των δασών του Αμαζονίου θα εκτίθεται σε σύνθετες διαταραχές που μπορεί να προκαλέσουν απροσδόκητες μεταβάσεις στο οικοσύστημα και ενδεχομένως να επιδεινώσουν την περιφερειακή κλιματική αλλαγή», εξήγησαν οι ερευνητές πίσω από την εργασία.

Ωστόσο, δεν ήταν όλα άσχημα νέα από τον Αμαζόνιο το 2024. Σύμφωνα με το AP, η αποψίλωση των δασών στη Βραζιλία και την Κολομβία μειώθηκε φέτος. Στη Βραζιλία, η οποία στεγάζει το μεγαλύτερο κομμάτι του Αμαζονίου, η απώλεια δασών μειώθηκε κατά 30,6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, φέρνοντάς την στο χαμηλότερο επίπεδο καταστροφής εδώ και σχεδόν μια δεκαετία.

Η βελτίωση είναι μια εικόνα πριν από μερικά χρόνια, όταν η χώρα κατέγραψε υψηλό επίπεδο αποψίλωσης 15 ετών κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του πρώην ακροδεξιού προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρο. Η Βραζιλία ηγείται τώρα από τον αριστερό Πρόεδρο Luiz Inácio Lula da Silva, ο οποίος -παρά την προεδρία αυτής της μείωσης της αποψίλωσης των δασών- έχει επίσης τεθεί υπό έλεγχο, όπως σημειώνει το AP, από περιβαλλοντολόγους για την υποστήριξη έργων που υποστηρίζουν ότι θα μπορούσαν να βλάψουν το περιβάλλον.

Άρθρο της Eloise Goldsmith στην σελίδα Common Dreams